Przejdź do treści
Pałac Piescha

Pałac Piescha

Projekt oficyn z 1895 roku

Flygiel i przybudówka na placu nr 298 — bliźniacza sprawa domu-pałacyku

22 czerwca 1895 roku Moritz Piesch zobowiązał się wznieść „dom-pałacyk” pod nr 296. Tego samego dnia podpisał w tomaszowskim magistracie drugie zobowiązanie — na zabudowę sąsiedniego placu nr 298SRC-172archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego w sprawie zatwierdzenia projektu murowanego, dwupiętrowego domu-pałacyku i zabudowań gospodarczych Moritza Piescha pod nr 296 przy ul. Św. Tekli w Tomaszowie, czerwiec–lipiec 1895 r.Data1895 (czerwiec–lipiec, dokładne dni niepewne)GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4959Sprawdzono2026-08-26źródło pierwotnepełna karta źródła →SRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Podpiska na plac nr 298

Piesch zamierzał wznieść na swojej nieruchomości pod nr 298 przy ulicy Św. Tekli murowaną, parterową przybudówkę oraz murowany, dwupiętrowy flygiel, oba kryte papą, według projektu „sporządzonego przez Inżyniera-Architekta powiatu brzezińskiego pana Sroka”SRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →. Prosił też o zgodę na przeniesienie stojących tam drewnianych komórek w miejsce oznaczone na rysunku literą „h”SRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Podpiska Moritza Piescha w sprawie zabudowy placu nr 298, 22 czerwca 1895 — ten sam dzień, co podpiska na dom-pałacyk ⓘ

Inżynier Sroka występuje tu inaczej niż przy pałacu: tam projekt Lande weryfikował, tu jest jego autoremSRC-172archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego w sprawie zatwierdzenia projektu murowanego, dwupiętrowego domu-pałacyku i zabudowań gospodarczych Moritza Piescha pod nr 296 przy ul. Św. Tekli w Tomaszowie, czerwiec–lipiec 1895 r.Data1895 (czerwiec–lipiec, dokładne dni niepewne)GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4959Sprawdzono2026-08-26źródło pierwotnepełna karta źródła →SRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →. Obie sprawy otwarto w Rządzie Gubernialnym Piotrkowskim 30 czerwca 1895 rokuSRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Cała posesja na jednym planie

Elewacje, przekrój i plany kondygnacji przybudówki i fligla na placu nr 298, czerwiec 1895 ⓘ

Jeden arkusz łączy elewacje, przekrój i plany obu kondygnacji przybudówki i fligla.

Plan miejski posesji nr 298 z legendą: dom, flygiel, kuźnia, sarai, ustęp, śmietnik, altana, ogród i warzywnik, czerwiec 1895 ⓘ

Na tym samym arkuszu narysowano plan miejski całej posesji nr 298. Legenda wylicza, co stało na działce w czerwcu 1895 rokuSRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Miejsceskan 10Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →:

  • drewniany, parterowy dom mieszkalny przy ulicy,
  • murowany, dwupiętrowy flygiel,
  • murowana, parterowa kuźnia,
  • murowana szopa (sarai),
  • ustęp i śmietnik,
  • drewniana altana,
  • drewniane komórki kryte papą, które Piesch chciał przenieść.

W głębi działki widać ogród ozdobny, a za nim warzywnik. Plac nr 298 sąsiadował bezpośrednio z placem nr 297, a Piesch władał nieruchomością nr 296/297 już od 1889 rokuSRC-158archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego w sprawie zatwierdzenia projektów murowanych domów Moritza Piescha pod nr 293 i 296/297 przy ul. Św. Tekli w Tomaszowie, marzec 1889 r.Data1889 (sprawa otwarta 10.03, zamknięta 28.03.1889)GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/782Sprawdzono2026-08-26źródło pierwotnepełna karta źródła →SRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Miejsceskan 10Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła → — jego posiadłość przy ulicy Św. Tekli tworzyła więc ciągły pas placów 296–298.

Plan sytuacyjny okolicy posesji nr 298, z podpisem i datą architekta Sroki, czerwiec 1895 ⓘ

Arkusz kończy mały plan sytuacyjny okolicy, z podpisem i datą: sporządził go w czerwcu 1895 roku Inżynier-Architekt powiatu brzezińskiego, SrokaSRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Miejsceskan 10Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Zatwierdzenie

Nadpis zatwierdzający projekt, postanowienie żurnałowe nr 24 z 7 lipca 1895 — podpisy Gubernatora Millera, Wicegubernatora Ozierowa i pomocnika Inżyniera Gubernialnego Nowickiego ⓘ

Piotrkowski Rząd Gubernialny zatwierdził projekt postanowieniem żurnałowym nr 24 z 7 lipca 1895 roku — tym razem dzień podano w aktach wprost, inaczej niż w sprawie pałacuSRC-172archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego w sprawie zatwierdzenia projektu murowanego, dwupiętrowego domu-pałacyku i zabudowań gospodarczych Moritza Piescha pod nr 296 przy ul. Św. Tekli w Tomaszowie, czerwiec–lipiec 1895 r.Data1895 (czerwiec–lipiec, dokładne dni niepewne)GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4959Sprawdzono2026-08-26źródło pierwotnepełna karta źródła →SRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →. Podpisali Gubernator Miller, Wicegubernator Ozierow i pomocnik Inżyniera Gubernialnego Nowicki, pod dwoma warunkami: dach i schody miały być z materiału niepalnego, a drewnianych komórek nie wolno było stawiać w miejscu „h” — inwestor nie dostał zgody, o którą prosiłSRC-235archiwaliumAkta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895Data1895GdzieArchiwum Państwowe w Łodzi, sygn. 39/1/0/4/4951Sprawdzono2026-09-09źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Sprawę domu-pałacyku, zatwierdzoną tą samą procedurą tego samego lata, opisuje strona „Projekt z 1895 roku”.

Zobacz dokumentyProjekt z 1895 rokuDom-pałacyk na rysunkach — wieża, loggia, klatka schodowa i stajnia obok

Źródła tego rozdziału

  1. SRC-006Akta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt budowy komórek i murowanej, piętrowej oficyny Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1893
  2. SRC-158Akta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego w sprawie zatwierdzenia projektów murowanych domów Moritza Piescha pod nr 293 i 296/297 przy ul. Św. Tekli w Tomaszowie, marzec 1889 r.
  3. SRC-172Akta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego w sprawie zatwierdzenia projektu murowanego, dwupiętrowego domu-pałacyku i zabudowań gospodarczych Moritza Piescha pod nr 296 przy ul. Św. Tekli w Tomaszowie, czerwiec–lipiec 1895 r.
  4. SRC-235Akta Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego: projekt murowanego, dwupiętrowego skrzydła i jednopiętrowej przybudówki Maurycego Piescha na placu nr 298 w Tomaszowie, 1895 — skan 10