Jak to wiemy

Jak czytać przypisy

Liczba w indeksie górnym to przypis. Po jej kliknięciu otwiera się karta źródła: czym ono jest, gdzie je można odnaleźć i kiedy je sprawdzono. Pełny opis każdego źródła ma własną stronę w spisie źródeł.

Co stoi za opowieścią

Opowieść opiera się na źródłach, które powstały w czasie opisywanych wydarzeń: aktach budowlanych z archiwum, gazetach z epoki, pocztówkach i fotografiach oraz dokumentach urzędowych, takich jak decyzje czy wpisy do rejestru zabytków. Późniejsze opracowania są pomocne, ale nie unieważniają dokumentów z epoki — gdy się różnią, pokazujemy obie wersje.

Czasem źródło mówi wprost, a czasem tylko pozwala się domyślać. Tekst odróżnia jedno od drugiego: „dokument podaje” oznacza ustalenie, „prawdopodobnie” albo „poszlaki wskazują” — hipotezę.

Gdy źródła się różnią

Ramka Rozbieżność pojawia się tam, gdzie źródła podają różne dane — na przykład trzy różne ceny zakupu pałacu w 1927 roku. Nie wybieramy wersji, której żaden dokument nie rozstrzyga. Rozbieżność bywa też ukryta w jednej literze lub cyfrze: architekt wieży występuje w katalogach zabytków raz z inicjałem „A.”, raz z „W.” (strona „Kto zaprojektował wieżę?”), a numer wpisu do rejestru zabytków to w jednym dokumencie 125, w innym 281 (strona „Zabytek nr 281”).

Ramka Do weryfikacji oznacza miejsca, w których czegoś jeszcze nie udało się potwierdzić. Gdy pojawi się nowe ustalenie, tekst się zmienia, a ramka znika albo się zawęża. Także przeszukanie, które niczego nie znalazło, ma swoje miejsce w tekście — jak w przypadku gazet z 1948 roku, w których nie odnaleziono relacji z odsłonięcia tablicy („Tablica z 1948 roku”).

Ilustracje

Publikujemy wyłącznie ilustracje o ustalonym statusie prawnym. Licencja i autor są podane przy każdej z nich.

Stan wiedzy

Data w stopce oznacza dzień, na który zebrano ustalenia. Nowe wydania dodają fakty i zamykają otwarte pytania.