Przejdź do treści
Pałac Piescha

Pałac Piescha

Francuska spółka

Jak w 1914 roku zakłady Pieschów stały się „Société Anonyme”

Ogłoszenie z francuskiego dziennika urzędowego z 28 czerwca 1926 r. — spółka Etablissements Piesch de Tomaszow z siedzibą w Paryżu zwołuje walne zgromadzenie na 31 lipca 1926 r. ⓘ

W 1914 roku w paryskim roczniku spółek akcyjnych pojawiła się nota o „Société Anonyme des Etablissements Piesch de Tomaszow”. Tak rodzinne przedsiębiorstwo z Tomaszowa stało się francuską spółką akcyjną. O zabudowaniach fabrycznych opowiada „Fabryka obok domu”.

Zobacz dokumentyFabryka obok domuCo stało obok posiadłości fabrykanta

Nota z paryskiego rocznika

Przedmiotem spółki była, jak czytamy w nocie, „kontynuacja i rozszerzenie istniejącej eksploatacji zakładów farbiarskich i apreturskich w Tomaszowie”. Nie budowała więc niczego nowego, tylko przejęła istniejące przedsiębiorstwoSRC-341drukNota o spółce „Société Anonyme des Etablissements Piesch de Tomaszow” w rocznikowym wydawnictwie francuskich spółek akcyjnych, tom na rok 1914Data1914Gdziehttps://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t54315210dSprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Kapitał wyniósł 3 500 000 franków: 14 000 akcji po 250 franków, z czego 10 400 aportowych przypisano założycielom, zapisanym jako „MM. Séverin, F. Piesch et R. Piesch”SRC-341drukNota o spółce „Société Anonyme des Etablissements Piesch de Tomaszow” w rocznikowym wydawnictwie francuskich spółek akcyjnych, tom na rok 1914Data1914Gdziehttps://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t54315210dSprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →. W radzie nadzorczej zasiadali Alphonse Séverin, Antoine dit Louis Bureau i Charles Kuster. Zysk dzielono tak: 5% na rezerwę, 10% dla rady, 25% na udziały założycielskie, 65% na akcje zwykłeSRC-341drukNota o spółce „Société Anonyme des Etablissements Piesch de Tomaszow” w rocznikowym wydawnictwie francuskich spółek akcyjnych, tom na rok 1914Data1914Gdziehttps://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t54315210dSprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Trzej wspólnicy i dwaj obcy

Inicjałom „F.” i „R.” odpowiadają synowie Moritza. Rejestry handlowe firmy „Maurycy Piesch — Apretura i Farbiarnia” z 1919 i 1926 roku wymieniają tych samych trzech wspólników: Alfonsa Severina, Rudolfa Adolfa Piescha i Karola Fryderyka PieschaSRC-313prasaOgłoszenie rejestru handlowego firmy „Maurycy Piesch — Apretura i Farbiarnia” z wykazem wspólników, „Straż Polska”, 4 września 1919 r.Data1919-09-05 (ogłoszenie datowane 4.09.1919)Gdziehttps://archive.org/details/bc.wbp.lodz.pl.Straz_Polska_1919nr237_50735Sprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →SRC-308drukWpis firmy „Maurycy Piesch — Apretura i Farbiarnia” w Podręcznym Rejestrze Handlowym na 1926 r.Data1926-05-10Gdziehttps://archive.org/details/bc.wbp.lodz.pl.Podreczny_Rejestr_Handlowy1926aCz3_52195Sprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →. Akty metrykalne parafii ewangelicko-luterańskiej w Tomaszowie potwierdzają, że obaj Pieschowie byli synami Moritza, z dwóch kolejnych małżeństwSRC-401archiwaliumAkt urodzenia Rudolfa Adolfa Piescha, księga parafii ewangelicko-luterańskiej w Tomaszowie, 1876 r.Data1876-09-11Gdziehttps://digital.martin-opitz-bibliothek.de/detailseite/id/4551/page/20?tx_dlf%5Bdouble%5D=0Sprawdzono2026-09-13źródło pierwotnepełna karta źródła →SRC-403archiwaliumAkt urodzenia Karola Fryderyka Piescha, księga parafii ewangelicko-luterańskiej w Tomaszowie, 1891 r.Data1891-01-21Gdziehttps://digital.martin-opitz-bibliothek.de/detailseite/id/4552/page/224?tx_dlf%5Bdouble%5D=0Sprawdzono2026-09-13źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Rodzina zachowała więc kontrolę: objęła aportem blisko trzy czwarte akcji, a udziały założycielskie dawały jej jedną czwartą zyskuSRC-341drukNota o spółce „Société Anonyme des Etablissements Piesch de Tomaszow” w rocznikowym wydawnictwie francuskich spółek akcyjnych, tom na rok 1914Data1914Gdziehttps://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bd6t54315210dSprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →. Spoza rodziny w radzie zasiadali tylko Bureau i Kuster.

1927: nowy zarząd, nowa siedziba

Trzynaście lat później skład władz zmienił się całkowicie. „Ilustrowana Republika” z 7 września 1927 roku donosi o przeniesieniu siedziby z Paryża do Roubaix i wyborze nowego zarządu z Jerzym (Georges) Allartem jako prezesem — bez żadnego przedstawiciela rodziny PieschSRC-383prasaNotatka gospodarcza „Ilustrowana Republika” o przeniesieniu siedziby spółki Piescha z Paryża do Roubaix i wyborze nowego zarządu, 7 września 1927 r.Data1927-09-07Gdziehttps://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/24744/edition/23534Sprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →. Notatka pochodzi z września, już po sprzedaży pałacu.

W rejestrze handlowym z 27 kwietnia 1932 roku spółka ma centralę w Roubaix, polską siedzibę w Łodzi, kapitał wciąż 3,5 mln franków i prezesa Georges’a AllartaSRC-349dokument urzędowyWpis Francuskiej Spółki Akcyjnej Etablissements Piesch de Tomaszów do rejestru handlowego w „Obwieszczeniach Publicznych”, dodatku do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości, 27 kwietnia 1932 r.Data1932-04-27Gdziehttps://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/430705/PDF/NDIGCZAS019313_67778628.pdfSprawdzono2026-09-12źródło pierwotnepełna karta źródła →.

Losy spółki

Według jednego opracowania regionalnego spółka weszła w skład francuskiego koncernu tekstylnego, a od listopada 1941 roku zakładem kierował niemiecki zarząd komisaryczny, pracujący na potrzeby wojska; opracowanie opisuje dalsze losy przedsiębiorstwa aż do likwidacjiSRC-408opracowanieArtykuł internetowy o majątku rodziny Piesch — farbiarni, fabryce zapałek i willi — na stronie Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa MazowieckiegoDatadostęp 2026-09-18Gdziehttp://www.tptm.pl/sekcja-strony-glownej/fabryki/Sprawdzono2026-09-18źródło wtórnepełna karta źródła →. Te ustalenia wymagają jeszcze weryfikacji w dokumentach.

Źródła tego rozdziału

  1. SRC-308Wpis firmy „Maurycy Piesch — Apretura i Farbiarnia” w Podręcznym Rejestrze Handlowym na 1926 r.
  2. SRC-313Ogłoszenie rejestru handlowego firmy „Maurycy Piesch — Apretura i Farbiarnia” z wykazem wspólników, „Straż Polska”, 4 września 1919 r.
  3. SRC-341Nota o spółce „Société Anonyme des Etablissements Piesch de Tomaszow” w rocznikowym wydawnictwie francuskich spółek akcyjnych, tom na rok 1914
  4. SRC-349Wpis Francuskiej Spółki Akcyjnej Etablissements Piesch de Tomaszów do rejestru handlowego w „Obwieszczeniach Publicznych”, dodatku do Dziennika Urzędowego Ministerstwa Sprawiedliwości, 27 kwietnia 1932 r.
  5. SRC-358Ogłoszenie statutowe „Société Anonyme des Etablissements Piesch de Tomaszow” w paryskim publikatorze spółek akcyjnych „Bulletin des annonces légales obligatoires”, 2 marca 1914 r.
  6. SRC-383Notatka gospodarcza „Ilustrowana Republika” o przeniesieniu siedziby spółki Piescha z Paryża do Roubaix i wyborze nowego zarządu, 7 września 1927 r.
  7. SRC-401Akt urodzenia Rudolfa Adolfa Piescha, księga parafii ewangelicko-luterańskiej w Tomaszowie, 1876 r.
  8. SRC-403Akt urodzenia Karola Fryderyka Piescha, księga parafii ewangelicko-luterańskiej w Tomaszowie, 1891 r.
  9. SRC-408Artykuł internetowy o majątku rodziny Piesch — farbiarni, fabryce zapałek i willi — na stronie Towarzystwa Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego